ميقاني فريبا*,خلقاني جواد,قربانلي مه لقا,نجف پور مرتضي
* بخش تحقيقات علف هاي هرز، موسسه تحقيقات گياهپزشكي كشور، ايران
به منظور بررسي توانايي اندام هاي هوايي شبدر ايراني و برسيم در كنترل جوانه زني بذر علف هاي هرز پيچك، تاج خروس، چاودار و خردل وحشي، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار انجام شد. در اين آزمايش، بخش هوايي دو گونه شبدر در مرحله گلدهي جمع آوري و خشك شد. از ماده خشك بدست آمده، دو نوع عصاره آبي (با آب مقطر) و آلي (با متانول) تهيه و سپس از هر نوع عصاره سه غلظت 33.3 گرم در ليتر (غلظت كامل يا 100 درصد)، 16.7 گرم در ليتر (50 درصد غلظت كامل) و 8.3 گرم در ليتر (25 درصد غلظت كامل) تهيه شد و آب مقطر نيز به عنوان شاهد (غلظت صفر عصاره) مورد استفاده قرار گرفت. بذر علف هاي هرز مذكور در ظروف پتري محتوي اين عصاره ها قرار گرفتند و پس از دو هفته درصد جوانه زني آن ها تعيين شد. نتايج نشان داد كه با افزايش غلظت عصاره هاي آبي و آلي، درصد جوانه زني بذر علف هاي هرز كاهش يافت. بيشترين اثر بازدارندگي عصاره هاي آبي و آلي شبدر ايراني و برسيم بر جوانه زني بذر خردل وحشي مشاهده شد و جوانه زني بذر پيچيك كمتر از ساير علف هاي هرز تحت تاثير قرار گرفت. عصاره آلي در مقايسه با عصاره آبي اثرات بازدارندگي بيشتري بر جوانه زني بذر علف هاي هرز داشت. همچنين شبدر ايراني در مقايسه با شبدر برسيم، بازدارنده قوي تر جوانه زني بذر علف هاي هرز بود. بنابراين، بنظر مي رسد كه مقدار آللوكميكال هاي اين دو گونه شبدر، با يكديگر تفاوت قابل توجهي داشته و پيچك در مقايسه با سه گونه ديگر، نسبت به آللوكميكال هاي اين دو گونه شبدر مقاومت بيشتري دارد.
كليد واژه: آللوپاتي، جوانه زني بذر علف هرز، شبدر، .Trifolium spp
